Świat roślin

Lilia voodoo i arumia smocza są zaliczane do rodziny obrazkowatych, do której należą też antu¬rium i kalia. Najbardziej rzucające się w oczy białe lub czerwone części tych roślin nie są częścią kwia¬tu, jak sądzi większość ludzi, lecz pochwami. Poch¬wy zwabiają i naprowadzają do kwiatów owady. Rzeczywiste kwiaty są malutkie i osadzone na kolbie. W rodzinie obrazkowatych jest wiele gatun¬ków, niektóre z nich mają piękne kwiaty, inne wy¬glądają groteskowo, lecz mogą fascynować. Na gałęziach drzew można często zauważyć tak zwane wronie gniazda, które są skupiskiem nie¬prawidłowo rosnących pędów. Ich powstanie wy¬wołują malutkie pajęczaki, które przebywają w pąkach. Wyjadają one stamtąd substancje od¬żywcze, powodując osłabienie i ostatecznie skró¬cenie pędu. Z tego skarłowaciałego pędu w ciągu kilku lat wyrastają drobne, zdeformowane gałązki i tak powstaje gęsta plątanina, która z dużej odle¬głości wygląda jak ptasie gniazdo. Galasy wyglądają jak małe owoce wyrastające na liściach dębów. Powstają one, gdy roślina broni się przed uszkodzeniami spowodowanymi przez larwy drobnych owadów - galasówek. Roślina, w reakcji na atak pasożytów wytwarza substancję ochronną dla pozostałych tkanek: galasy stają się pokarmem dla larw, które już nie atakują pozosta¬łych części łodyg i liści. Na dzikich różach czasami można zauważyć mszyste kulki. Tak jak w przypadku galasów, i tu ich powstanie jest wywołane obecnością pasożyta. Obecność pasożyta jest dość częsta w takich przypadkach i nie ma w tym nic dziwnego, nie należy to do wyjątkowych sytuacji w świecie roślin.

Reakcje na atak i ruch

Dziwna widliczka Selaginella lepidophylla jest paprotnikiem rosnącym na niegościnnych równi¬nach Meksyku. Przystosowała się do suchych warunków środowiska w szczególny sposób. Przez większą część roku nie wykazuje jakiegokolwiek wzrostu zielonych części i wygląda w promieniach gorącego słońca jak zwiędła, martwa kula suchych liści. Jednak gdy tylko zacznie padać deszcz, brą¬zowe kule przekształcają się w zielone, jędrne rośli¬ny, gdyż liście rozwijają się i rozkładają. Kiedy deszcz ustanie i gorące słońce znowu zacznie palić, roślina zwija liście i przybiera swój poprzedni kształt wysuszonej kuli. Wiele roślin składa swoje liście na noc, jest to rodzaj ochrony, która ma na celu zmniejszenie utra¬ty wody. Zjawisko to można zauważyć na przy¬kład u koniczyny i łubinu oraz u niektórych ga¬tunków tropikalnych, hodowanych w doniczkach. Należą do nich między innymi maranty. Składają one liście w podobny sposób, jak składa się ręce do modlitwy. Istnieją też rośliny drapieżne - mają one pułap¬ki, w które chwytają owady. W ten sposób uzupełniają składniki odżywcze, gdyż żyją zwykle na glebach ubogich i kwaśnych. Rośliny drapieżne można spotkać w wielu krajach; są nimi na przy¬kład rosiczki rosnące u nas na torfowiskach i egzotyczne muchołówki oraz kapturnice wy¬stępujące w Ameryce Północnej. Sposób chwy¬tania owadów u tych roślin jest bardzo różny, jednak wszystkie są fascynującymi przykładami rozmaitych dróg, jakimi podążała ewolucja roślin.