ekologia

Torbacze

Torbacze były pospolitymi zwierzętami w czasach, gdy na Ziemi żyły jeszcze dino¬zaury. W ciągu ery mezozoicznej ssaki po¬dzieliły się na co najmniej trzy grupy, z których do dzisiaj przetrwały dwie podgromady: Prototheria (prassaki). obejmujące rząd stekowców, i Theria (ssaki żyworodne), obejmujące torbacze i łoży¬skowce (ssaki wyższe). W większości rejonów świata ssaki łożyskowe wyparły torbacze. Te ostatnie utrzymały się w od¬ległej Australii, gdzie brakowało konkurencji ssaków wyższych i w Ameryce Południowej, któ¬ra podczas całego trzeciorzędu była kontynentem odosobnionym. Torbacze południowoamerykań¬skie skolonizowały kontynent północnoamery¬kański dzięki pomostowi lądowemu i występują tam obok ssaków łożyskowych do dzisiaj. Torbacze i ssaki łożyskowe powstały jako dwie ewolucyjne gałęzie rozwojowe mające wspólnych przodków, stąd też ich środowisko życia było podobne. W rezultacie ewolucja tych grup doprowadziła do powstania licznych form, które w obu podgromadach mają swoje ekolo¬giczne odpowiedniki. Są więc torbacze przypo¬minające psy, koty, myszy, szczury, wiewiórki, wilki, mrówkojady i borsuki. Chociaż wygląd wielu z nich jest bardzo podobny do ich odpo¬wiedników w świecie łożyskowców, to ich droga ewolucji przebiegała całkowicie niezależnie. Ta niezależność jest dość wyjątkowa i odróżnia te zwierzęta od innych zwierząt.

Narodziny torbacza

Torbacze nie posiadają łożyska, którym u ssaków wyższych przekazywane są substancje pokarmo¬we z ciała matki do zarodka. Dlatego nie mogą dostarczać płodowi substancji pokarmowych przez długi okres. Młode torbacze rodzą się więc nie w pełni rozwinięte. Noworodek torbacza czoł¬ga się po brzuchu matki w kierunku torby, gdzie przyczepia się do jednego z jej sutków. W torbie przebywa aż do osiągnięcia pełnej samodzielnoś¬ci. Chociaż większość zarodków szczęśliwie po¬konuje drogę do torby, to jednak niektóre z nich giną. Licząc się z tym, torbacze wykształciły fas¬cynującą strategię zapasową. Samice torbaczy mają podwójną pochwę i po¬dwójną macicę, do której przechodzą komórki jajowe. U wielu gatunków samce posiadają dwu¬płatowe prącie, które pozwala im dokonać za¬płodnienia komórek jajowych w każdej z macic. Zagnieżdżenie się i rozwój drugiego zapłodnio¬nego jaja może być opóźnione o kilka tygodni lub nawet miesięcy, do momentu kiedy pierwszy potomek przestanie ssać i jest gotowy do opuszcze¬nia torby. Dzięki temu samica może kontynu¬ować rozmnażanie się, nawet wtedy, gdy w pob¬liżu nie ma samców, z którymi mogłaby się skojarzyć. Dzięki temu też, gdy pierwszy poto¬mek ginie, może być zastąpiony przez następnego gotowego do zajęcia torby. Torbacze prowadzące aktywny tryb życia, tak jak np. kangury, mają zwykle jedno młode i głęboką torbę, w której bezpiecznie może przebywać potomek, nawet gdy starsze osobniki wykonują bardzo dalekie skoki. Z kolei wiele gatunków amerykańskich oposów i australijskich torbaczy mięsożernych ma w jednym miocie aż osiem, a nawet więcej młodych. Ich torby są po prostu fałdem skóry wokół sutków. Młode przyczepione do sutków są noszone przez matkę podwieszone pod brzuchem.