Co powstrzymuje wzrost liczebności populacji?

Spadek populacji może mieć związek z niewystarczającą liczbą pokarmu, co w konsekwencji prowadzi do śmierci. Kolejną przyczyną takiego stanu rzeczy może być niewystarczające terytorium i brak miejsca dla nowych osobników. Życie w dużych skupiskach sprzyja epidemią i wielu zakaźnym chorobą. Dodatkowym minusem zbyt dużej gęstości zaludnienia może być stres uniemożliwiający rozmnażanie się. Następnym powodem spadku liczebności populacji, zwłaszcza w środowisku zwierzęcym może być stanie się łupem drapieżników. Na przykład, gdy im więcej jest królików, tym częściej padają one ofiarami ptaków drapieżnych. Bardzo ważną kwestią jest konkurencja o przestrzeń życiową i pokarm w danym gatunku lub między różnymi gatunkami. Jeśli na pewnym obszarze nie ma określonych gatunków może na to wpłynąć również sam człowiek. Ludzie mogą zarówno stymulować rozwój danej populacji, jak i go hamować. Przykładem mogą być króliki w Australii, które w 1859 roku uciekły z klatek i zdziczały. Rozmnażały się w zastraszającym tempie, utrudniając jednocześnie życie mieszkańcom. Władze Australii zdecydowały się wtedy na zatrucie je wirusem myksomatozy. Taki rodzaj ludzkiej ingerencji nazywamy regulacją biologiczną.

Populacja ludzka

Jeśli chodzi o nasz kraj, to doskonale widać jak wydarzenia historyczne kształtują poziom populacji. Obserwując wszelkie wykresy można dostrzec, że poziom ten regularnie zwiększał się do 1939 roku, czyli II wojny światowej. Podczas trwania wojny wielu Polaków zginęło w walce i obozach koncentracyjnych. Poza tym mnóstwo obywateli naszego kraju w tamtych czasach emigrowało zagranice. Kolejny wzrost populacji zanotowano w 1946 roku, czyli po zakończeniu II wojny światowej. Liczba Polaków wtedy bardzo gwałtownie się zwiększała. Do stabilizacji tego procesu doszło dopiero w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Bardzo duży wpływ na wzrost populacji współczesnych mieszkańców globu ma znaczna poprawa opieki medycznej oraz udoskonalenie metod leczenia. Obecnie umiera mniej niemowląt, a ludzie starsi żyją o wiele dłużej. W dzisiejszych czasach wzrost populacji nie może trwać nieprzerwanie. Dlatego ludzie starają się za wszelką cenę ograniczyć ten proces po przez kontrole urodzeń. W krajach wysoko rozwiniętych metoda ta cieszy się dużą popularnością i skutecznością. Jednak państwa biedniejsze nadal walczą z tym problemem.

Kontrola liczebności populacji

W naturalnych środowiskach takich jak na przykład łąka, staw lub las wielkości populacji różnorodnych gatunków zachowane są na stałym i równoważnym poziomie. Zjawisko to wygląda właśnie w ten sposób, ponieważ natura sama reguluje liczebność populacji. Polega to na przykład na istnieniu drapieżników i ich ofiar. Drapieżniki zjadają inne stworzenia znacznie ograniczając ich populacje. Ścisły związek z tym procesem mają łańcuchy pokarmowe. Również brak pewnych zasobów takich jak żywność i przestrzeń potrzebna dożycia może znacznie zmienić proporcje grupy populacyjnej. Wyjątkiem od tej zasady są jedynie ludzie. Wyjątkowość populacji ludzkiej polega na tym, że jest ona bardziej niezależna od natury niż populacja innych gatunków. Szacuje się, że na całym globie populacja naszego gatunku ciągle zwiększa się o około osiemdziesiąt milionów rocznie. Jest to ogromna liczba. Śledząc dokładniej to zjawisko można dostrzec, że w ciągu godziny jest nas więcej o dziewięć tysięcy, a w ciągu minuty o sto pięćdziesiąt osób.